POSTIMPRESJONIZM [łac.-franc.], zespół różnorodnych zjawisk artyst. występujących gł. we Francji między 1886 (ostatnia wystawa impresjonistów z udziałem neoimpresjonistów) a 1905 (wystąpienie fowistów); ogólną cechą sztuki tego okresu był odwrót od impresjonizmu, jednakże dla wielu przedstawicieli postimpresjonizmu impresjonizm stał się punktem wyjścia do dalszych poszukiwań twórczych, zwł. dla G. Seurata i P. Signaca, inicjatorów neoimpresjonizmu, P. Cezanne’a, który dążył w swych dziełach do wzmocnienia dyscypliny kompozycji obrazu i konstrukcji formy, czy H. Toulouse-Lautreca, zmierzającego do silnej ekspresji i podkreślenia dekor. wartości linii; do postimpresjonizmu zalicza się reprezentantów symbolizmu, m.in. O. Redona, P. Gauguina i E. Bernarda (twórców teorii syntetyzmu i cloisonizmu) oraz związanych z nimi przedstawicieli szkoły z Pont-Aven, a także działających poza Francją: J. Ensora, J. Tooropa, E. Muncha, F. Hodlera; głosili oni prawo artysty do deformacji, syntezy i dekor. stylizacji form, nadając symbol. znaczenie barwom i liniom. Odrębne miejsce w postimpresjonizmie zajmują dzieła V. van Gogha, odznaczające się niezwykłą siłą ekspresji, dramatyzmem i wymową symbol.; wynikiem połączenia impresjonist. kolorytu z syntet.-dekor. ujęciem formy była twórczość tzw. intymistów (P. Bonnard, E. Vuillard); do zjawisk postimpresjonizmu niektórzy badacze włączają także fowizm.
W. JUSZCZAK Postimpresjoniści, Warszawa 1985;
J. REWALD Post-Impressionism, from van Gogh to Gauguin, London 1978.