autor: admin | 18 czerwiec 2009
Georges Seurat, twórca nowej teorii, i Paul Signac, który ją sformułował, rozszerzył, uprzystępnił w książce Od Delacroix do neoimpresjonizmu (1899), należeli do generacji, dla której impresjonizm był lub miał się stać nie tylko zjawiskiem oczywistym i zrozumiałym, ale nawet domagającym się poprawek. Szczególnie niepewna wydawała im się intuicyjna wizja impresjonistów i pragnęli ją zastąpić wizją opartą na bardziej uściślonej znajomości praw koloru i jego kontrastów. Seurat, który zaczął od studiów u Henri Lehmanna i kopiowania rysunków jego mistrza, Ingres’a, doceniał w pełni walor linii klasycznej, ale analizował jednocześnie malarstwo Delacroix, czytał rozprawy chemika Chevreula, którego teorie o harmonii kolorów interesowały jeszcze Delacroix; bardziej związany z ideałem epoki niż impresjoniści, chciał połączyć sztukę z nauką i zastąpić wiedzą intuicję. Lektury, obserwacje i własne doświadczenia przywiodły go do redukcji palety do czterech zasadniczych kolorów oraz ich tonów pośrednich (tzw. krąg Chevreula), które stanowiły: błękit, błękit fioletowy, fiolet, fiolet czerwony, czerwień, czerwień oranżowa, oranż, oranż żółty, żółć, żółć zielona, zieleń, zieleń błękitna i znowu błękit. Seurat mieszał te tony z bielą, ale, żeby zachować świetlistość i czystość koloru, nigdy nie mieszał ich ze sobą. Mieszaniny pigmentów zastępował drobnymi plamkami czystych kolorów położonych obok siebie tak, żeby łączyły się optycznie, tzn. w oku widza. Tę technikę nazwał dywizjonizmem (od dzielenia koloru na jego cząstki), wyłożył ją i związaną z nią estetykę w sposób suchy i precyzyjny w tekście napisanym w roku 1890, na którym oparł swoją książkę Signac.
Teoria znalazła natychmiast zwolennika w Camille’u Pissarro, tym bardziej, że nie odcinała go od impresjonistycznej przeszłości, lecz była jej pełną nowych możliwości kontynuacją. Atrakcyjna przez swoją niezawodność, miała również z góry określone miejsce w historii malarstwa, w ciągu rozpoczynającym się od tak drogiego impresjonistom Delacroix. W książce poświęconej nowemu kierunkowi, który został później nazwany neoimpresjonizmem, zachowując nadal swoje pierwotne i rzeczowe określenie „dywizjonizm”, Signac tak to formułuje